Cái chết của con Mực

Người ta định giết Mực đã lâu rồị  Mực là con già hơn trong hai con chó của nhà. Nhưng cũng là con nhiều  nết xấụ Nó tục ăn: đó là thường. Nó nhiều vắt: cái ấy đủ khổ cho nó. Nó  cắn càn ấy là cái khổ của bọn ăn màỵ Nhưng nó lại sủa như một con gà  gáy: cái này thì không thể nào tha thứ được. Thoạt tiên người ta định  ngày chết cho nó vào dịp Thanh Minh. May cho nó hôm ấy bà chủ nhà bị  ốm. 
Rồi thì là Tết tháng năm. Bỗng nhiên đứa con út của bà ươn mình:  bà phải kiêng để lấy sữa lành cho con bú. Sau cùng người ta nhất định  thịt nó vào rằm tháng bảy ai ốm mặc. Nhưng lần nầy Mực vẫn còn thoát nạn  là vì nhờ có Dụ Người con cả xa xôi ấy vừa viết thư báo chẳng bao lâu  sẽ về. Bà mẹ mừng như tìm được một vật quý bị rơi và bà nhất định lùi  ngày xử con Mực lạị 
Bây giờ thì Du về rồị Chiều hôm qua con người  phóng đãng ấy đã khệ nệ xách cái vali rất nặng bước vào sân, miệng mỉm  cười và mặt đỏ. Cái nhà tranh, mấy cây cau hình như vừa đúng thẳng hơn  lên để chào chàng. Rồi đến lũ em ầm ỹ đẩy mành chạy òa ra, và bà mẹ mừng  quá cười và khóc. Nhưng kẻ lên tiếng trước nhất là con Mực. Con chó già  nua ấy rít lên cái thứ tiếng gà gáy của nó và chạy lại Dụ Bà mẹ thét  lên và lũ em chửi những câu thô tục. Du bỡ ngỡ nhìn mọi ngườị 

-  Hình như mẹ không được khoẻ, ồ các em đã lớn cả rồi: Thanh, Tú, đứa nào  đâỷ à, Thảo con chuột nhắt, trông Thảo xinh quá nhỉ? À! Con Mực, vẫn con  chó ngày ấy đấy à?... trông nó già đi tệ!... 

Con chó đã nhận ra  người chủ cũ. Nó đứng lặng vẫy đuôi, đầu cúi xuống, hai mắt nhèm ương  ướt nhìn đất như tủi phận. Du thương hại: đó là người bạn lặng lẽ thui  thủi bên chàng những năm xưa khi đêm vắng, chàng ngồi nhìn trăng mà oơ  mộng. Chàng muốn cúi xuống vuốt vẹ Nhưng nó bẩn ghê gớm quá, lông rụng  từng mảng, thịt trắng lộ ra có nơi sần mụn nữạ Dáng điệu thì già nua, có  vẻ buồn và len lén như phòng bị một cách yếu ớt. Không còn những cái  vẫy đuôi mạnh dạn những cái nhìn rất bạn bè và những cái hít chân vồ vập  như khi một con chó đã vui và không ngờ vực. Du thấy lòng nằng nặng.  Chàng đưa chân chạm khẽ vào con chó để tỏ tình thương. Con chó vẫy đuôi  mạnh hơn nhưng len lén lánh ra: dáng điệu một kẻ sợ hãi cố cười với  người nó sợ. Và tức khắc nó vặn vẹo mình và rít lên một tiếng ngắn và  to; đứa em tưởng anh đá hụt trả thù cho anh bằng một cái đá mạnh vào  sườn con vật. Nó lấm lét lảng dần cũng không dám chạy một cách thẳng  thắn để đi trốn nữạ Du trách em: 

- Sao Tú ác thế? 

- Cần gì, đến mai giết thịt cho anh ăn đấỵ 

Du  thấy cái vui đoàn tụ giảm hẳn đi một nửạ Hình ảnh con chó ghẻ với cái  buồn mơ hồ cứ lảng vảng trong óc chàng mãi mãị Sáng hôm sau lúc ăn cơm  chàng thoáng thấy nó đi qua, đầu cúi mắt nhìn nghiêng như những người  giả trá. Chàng muốn gọi nó vào kẹp nó vào giữa hai bàn chân và vừa ăn  vừa vẩy cho nó miếng cơm chung một bát. Nhưng mà không thể được: dịu  dàng quá là yếu tâm hòn, và ai hiểu được rằng mình lại có thể yêu thương  một con chó bẩn ghê gớm như thế được? 
Bữa ăn xong, con Hoa cầm bát  cơm ra: một tay nó xách cái thúng như để rồi xếp bát. Thấy được ăn, tất  cả thú tính của con Mực hoàn toàn nổi dậỵ Nó nhảy tới vẫy đuôi hếch mõm  nhìn và đợị Cơm vừa đổ xuống nó vội vàng chúi mõm ăn ngaỵ Miếng chưa qua  cổ thì cái thúng đã chụp quanh trên mình. Nó rít lên, vùng mạnh; nhưng  Hoa đã tì cả người lên cái thúng rồi, và con Mực bị thu gọn ở trong vừa  vặn đến nỗi không còn giẫy và kêu được. Lũ trẻ con réo ầm lên. Người ta  lấy sẵn dao thớt và dây để tróị Phần mở thứng đã đành phải về Du: ông  chủ đi vắng, cả nhà chỉ có chàng là đàn ông, mà không lẽ đi mượn hàng  xóm trói giùm một con chó đã úp gọn gàng chỉ việc hơi hé cạp thúng lên,  hễ chó thò đầu ra thì một đứa em đặt gậy lên cổ nó để chân chàng dận  xuống. Nhưng tay chàng thấy run run. Và khi con chó vừa thò đầu ra thì  nó quẫy luôn một cái mạnh, vùng ra được. Con Hoa tủm tỉm cườị Lũ em ngơ  ngác nhìn theo con chó vừa ẳng ẳng vừa chạy ở ngoài vườn. Còn Du thì mặt  đỏ như gấc chín. Chàng thấy mình yếu tay hơn cả con Hoạ Có lẽ nào chàng  lại dịu lòng hơn cả một người con gáị Và tự nhiên chàng giận con Mực.  Người ta còn lo con Mực sợ hãi mà đi mất. Quả nhiên suốt ngày hôm ấy nó  không về. Nó vẩn vơ vườn hàng xóm, lẩn lút như một con chó trước khi hóa  dạị 
Người ta tưởng đã mất toị Nhưng tối hôm ấy nó lần vào gầm  giường rồi Du lại nghe thấy cái thứ tiếng gà gáy của nó rít lên ở phía  ngõ. 
Sáng hôm sau nó vẫn bỏ cơm. Trưa cũng thế. Và cứ thấy bóng  người lại cúp đuôi chạy mất. Du thương hại sai người đem cơm đổ ra vườn.  Một lúc sau Mực lại gần. Nó trông trước trông sau, đưa mõm rê trên  những hạt cơm rồi vô cớ giật mình chạy thẳng. Có lẽ cái kỹ niệm khủng  khiếp vừa lóe ra và đập mạnh vào thần kinh nó như luồng điện. Du thấy  bồn chồn và vẩn vơ: thương, hối hận hay là thẹn. 
Sau cùng thì chàng  bực mình: chàng nhận ra rằng một con chó đã làm mất sực bình tĩnh của  tâm hồn chàng. Và đột nhiên chàng muốn giết con Mực lắm. Chàng muốn có  đủ can đảm để giết ngườị Phải dám giết mà không run tay khi cần phải  giết. Còn làm được trò gì nữa nếu chỉ giết một con chó mà tim cũng đập? 
Sự  do dự đã hết rồị Khi có một ý định thì ý định ấy chóng thành mạnh mẽ.  Du thấy lòng cứng cỏị Đã có lúc chàng tưởng đến cái thú dí con dao vào  súc thịt giẫy lên đành đạch để máu ấm phọt vào taỵ Và chiều hôm ấy khi  thấy con chó ở vườn thì chàng gần như mừng rỡ. Con vật khốn nạn đói và  sợ đã mệt lử đi rồị Nó hiện ngủ bên bờ giậụ Du cầm cái gậy to rón rén  lại gần. Nhưng giơ gậy lên chàng bỗng thấy tim run một cáị Chàng tưởng  như ngạt thở và ngừng lại một giây để nhìn con chó. Giấc ngủ của nó có  lẽ đầy ác mộng vì thỉnh thoảng khắp mình nó lại giật lên. Du thấy lòng  qủa quyết tiêu tán hết. Nhưng con chó bỗng giật mình. Du hoảng hốt thẳng  cánh vụt mạnh trên mình nó, bụng nó thót hẳn vào rồi lại phình ra như  một khối cao sụ Nó rống lên gượng dậy loạng choạng mấy vòng rồi chui bừa  qua giậu trong khi Du vụt cuống cuồng theo xuống đất... Đêm đã khuyạ Du  lại nghe tiếng Mực rống lên. Chàng thấy toát mồ hôi và nhất định không  giết con chó nữạ 
Nhưng trời gần sáng chàng còn đương mơ mộng, thì đã  nghe tiếng Hoa gọi cuống cuồng lên. Con vật khốn nạn không biết mỏi mệt  thế nào mà ngủ quên đi ngay ở giữa san để đến nỗi bị Hoa úp được. Lần  này thì người ta cẩn thận hơn. Hai ba người nắm vào hai đầu gậy tre  ngáng sẵn bên cạnh thúng rồi Hoa mới hơi hé miệng thúng lên. Thấy sáng  con Mực nhô ra ngoài cái mõm ướt phì phì. Hoa nhích lên tí nữa nhưng một  cái gối đã tì sẵn trên thúng. Mực lách cả cái đầu rạ Cái gậy đè mạnh  xuống. Con vật khốn nạn không còn kịp kêụ 

- Đè chặt, thật chặt, đừng buông nó ra nó cắn đấy! 

Du  kêu lên như thế nhưng tiếng chàng đã hơi run run. Con chó phì một cái  nữa: hơi thở mới thoát ra một nửa bị tắc. Cái gậy đè sát đất, mắt nó  trợn lên. Lòng đen ươn ướt cứ đờ dần rồi ngược lên lần một nửa vào mí  trên. Lòng trắng đã hơi đục. Lúc Hoa trói xong cả chân trước, chân sau  và buộc mõm rồ thì con chó đã mềm ra không còn cựa quậy nữạ 

Du nghẹn ngào nén khóc...">">">